Op het schoolfeest stond er ook een suikerspinmachine.

Uiteraard heeft dit niets met echte spinnen te maken.



Wetenschap achter suikerspin…

1897: tandarts William Morrison vond samen met banketbakker John C. Wharton de suikerspinmachine uit.
Zij kregen een patent op een elektrische suikerspinmachine;
Daarin smolt suiker dankzij middelpuntvliedende kracht.
Er werden draden gevormd die door de snelle afkoeling vast werden.
Op de St. Louis World’s Fair in 1904 werden er ongeveer 70.000 exemplaren verkocht.

Marc de Bel schreef: Het web van de suikerspin (in de bib van Leuven).

Woordenschat
verkopen -verkocht – verkocht

banketbakker – tandarts – suiker – patent – middelpuntvliedende kracht – exemplaren

Op school eten we op dinsdag en vrijdag fruit of groenten.

Dat groenten en fruit heel wat gezonde vitamientjes bevatten, weten we.

Zo bijvoorbeeld over wortels… een weetje:
Als je ze wortels wast, hoef je ze niet te schrapen. 
Alle antioxidanten zitten namelijk in of direct onder de schil. 
Ook het bèta-caroteen (wordt in vitamine A omgezet), is goed voor het immuunsysteem.
Het houdt vrije radicalen (agressieve stoffen die in sommige gevallen schade kunnen veroorzaken aan cellen en weefsels) tegen.
En het verminderd de kans op hartaandoeningen.

En wat dacht je van die lekkere “patat”?
20% van de voedingsstoffen zit in de aardappelschil.
De ongeschilde aardappel bevat meer: vezels, calcium, ijzer, kalium, fosfor, riboflavine, foliumzuur en vitamine A en K.
De schil eraan laten bij gebakken aardappelen geeft ook extra smaakje.

Fruit en groenten met blauwe, rode en paarse schil bevatten krachtige antioxidanten.
Die verlagen de bloeddruk.
Ze verbeteren “het zicht”.
Kankercellen worden erdoor afgeremd.

De groene komkommerschil zit vol met antioxidanten en vezels.
De zaden en de schil zijn het meest voedzame. 
Dus opeten = meer vezels en vitamines opnemen.

Tomaten eten we vaker met schil.
Daar zit een hoge concentratie van een ontstekingsremmend stofje in.
Dat beschermt je tegen sommige ziekten.

 

Woordenschat
schillen – schilde – geschild
tegenhouden – hield tegen – tegengehouden
verminderen – verminderde – verminderd
bakken – bakte – gebakken
verlagen – verlaagde – verlaagd

vitaminen – antioxidant – schil – immuun – cellen – weefsels – patat – hartaandoening – agressief – voedingstoffen – bloeddruk – ontstekingsremmend

We strooien zout op sneeuw en ijs, maar waarom werkt dat zo goed?

Ijs op Mars…

Zout water smelt sneller dan ijsblokje zonder zout.

We deden in de klas enkele proefjes met olie.
Meer bepaald met zonnebloemolie.

De leerlingen gokten wat er met het water zou gebeuren… drijven of zinken, of gewoon mengen met de olie…

“Ikhebeenvraag” legt het zo uit.

Chemieleerkracht geeft ook uitleg.

Helaas is mazoutolie vervuilend.
Oliespoor van 100 meter.

Voor vogels dus niet goed.
Ze raken “vastgeplakt” in de oliedrek.
Olie op de oceaan.
Breuk in pijpleiding

Hun veren kunnen met “pek” zwaar worden en daardoor kunnen ze niet meer goed vliegen.
Olie op zee is dus helemaal niet goed.


Wat als we een ijsblokje bij de olie doen?
Dat is toch gewoon bevroren water…
Dus: ook zinken?

We maakten een “lavalamp”.
Olie, water dat zinkt, een bruistablet.

Het hele goedje moet nadien wel naar het containerpark.
Niet zomaar door de gootsteen weggieten dus.

Woordenschat
doen – deed – gedaan
drijven – dreef – gedreven
zinken – zonk – gezonken
vliegen – vloog – gevlogen
vriezen – vroor – gevroren

olie – zonnebloemolie – chemie – mazoutolie – oliespoor – pijpleiding – lavalamp – containerpark

Daar leven ze wel degelijk…

Marc De Bel maakte dit boek: “Ping en Punky”
Ping, een kleine rotsspringer-pinguïn, woont met mama en papa en een hele kolonie pinguïns aan de Zuidpool.
Soms gaat hij aan de rand van het spookdorp op een vuilnisbelt spelen. 
Daar ontmoet hij Punky, een kleine koningspinguïn.
Ze worden vriendjes, maar Punky wordt niet aanvaard door de leider. Punky druipt ontgoocheld af.
Als de kolonie door skua’s – grote roofvogels – wordt aangevallen, komt hij hen redden.

We spraken al over:
Arctica en Antarctica
Winterlandschap
Sneeuw
Ijs op aarde

Woordenschat
maken – maakte – gemaakt
ontmoeten – ontmoette – ontmoet
aanvallen – viel aan – aangevallen

rots – kolonie – Zuidpool – vuilnisbelt – ontgoocheld – roofvogel – Antarctica

Een leerling uit klas 2A wil een uitvinding maken om zowel de ruimte als de zee proper te houden.
Knap van A dat hij aan zo een mooie projecten denkt.

Onderzoekers hebben plasticdeeltjes gevonden op een diepte van 5.000 meter in de oceanen.
Nooit eerder werd zo diep plasticafval ontdekt.

In 2016 …

De 20-jarige Delftse, Boyan Slat, uitvinder ruimt weldra plastic op in de Oceaan.
Hij won de milieuwedstrijd van de VN.
Op dit stukje mag hij proberen wat hij bestudeerd heeft.

Sommige oceanografen zeggen dat het een ‘onmogelijke klus’ wordt.
Boyan legt het op zijn eigen blog uit.

Een plek zo groot als Spanje en Frankrijk samen in de Stille Oceaan!

Boyan Slat is er al volop mee bezig.
Misschien kunnen we eens een mailtje sturen om “een stand van zaken” te vragen…

5000 meter onder zee… plastic (VRT)

Plastic soep in Nederland
Wij gooien heel veel plastic op straat.
Dat komt door de rivieren, ’t water en de wind allemaal in de zee.

We hebben zeker ook plastic in de Nederlandse zee.
80% van het plastic wat je in de oceaan vindt, komt van land.
Daar begint het eigenlijk.

Bioplastic maken.
Dat is plastic dat uiteindelijk vanzelf afgebroken wordt.
Zo wordt de plasticsoep niet nog groter.
Er is dus een vervanger van plastic.
De uitleg daarvan zie en hoor je in het filmpje.

Plastic vervuiling

Slat test zijn uitvinding uit.

Schoonmaakactie Stille Oceaan start in 2018: “Binnen 5 jaar helft van plastic opgeruimd”.

“De Wereld draait door”: over Boyan Slat. 

Plasticetende rups

Grote wasmot

Grote wasmot: eet plastic zakken op

Meelwormen lusten plastic

Mosselen bevatten te veel plastic
250.000 ton plastic in de oceanen…
Misschien moeten we wat meer glas gebruiken…

Woordenschat
uitvinden – vond uit – uitgevonden
ontdekken – ontdekte -ontdekt
winnen – won – gewonnen
sturen – stuurde – gestuurd

uitvinding – proper – plastic of plastiek – oceaan – milieu – oceanograaf – klus – stand van zaken – bioplastic – vervuiling – schoonmaak – meelwormen – wasmot

Eén van de leerlingen van het 2de leerjaar vroeg wat meer uitleg over “Mars”-rovers.

Mars, de rode planeet, wordt al jaren uitgebreid onderzocht. Missies zoals de Viking 1 hebben geholpen om vragen over Mars te beantwoorden, zoals de reden van de rode kleur en de aanwezigheid van water. Het mysterie van mogelijk leven op Mars wordt nog steeds onderzocht.
Schooltv Onderzoek naar onze buurplaneet Mars

Viking 1: In 1975 wordt een raket gelanceerd, met aan boord de eerste ‘lander’ met onderzoeks-apparatuur.
En men ontdekt dat de rode kleur van Mars komt van deeltjes ijzer in de grond. Er komen meer missies naar Mars. Opvolgers zijn bijvoorbeeld rondrijdende karretjes vól met onderzoeksapparatuur. Sinds Viking 1 zijn er doorlopend marsmissies aan de gang.

Was er vroeger “leven” op Mars?

Er is nog nooit een mens op Mars geweest. Maar we sturen er wel robots naartoe, om onderzoek te doen. Die robots worden ontworpen en getest bij Estec in Noordwijk.
Schooltv Missies naar Mars

“Een Marsrover is een op afstand bestuurd voertuig dat is ontworpen om over het oppervlak van Mars te rijden . 
Rovers hebben verschillende voordelen ten opzichte van stationaire 
landers : ze verkennen een groter gebied, ze kunnen naar interessante kenmerken worden gestuurd, ze kunnen zich op zonnige plekken positioneren om de wintermaanden te doorstaan, en ze kunnen de kennis over het besturen van robotvoertuigen op zeer grote afstand vergroten . Ze dienen een ander doel dan ruimtevaartuigen in een baan om Mars, zoals de Mars Reconnaissance Orbiter . Een recentere ontwikkeling is de Marshelikopter .”
(dank aan Wikipedia voor educatieve doeleinden)

Marsrover hoort donder en bliksem (DS)

stempardiaens.com over “Mars”

Woordenschat
vragen – vroeg – gevraagd
helpen – hielp – geholpen
onderzoeken – onderzocht – onderzocht
ontdekken – ontdekte -ontdekt
ontwerpen – ontwierp-ontworpen
verkennen – verkende – verkend

planeet – missie – uitgebreid – aanwezigheid – mysterie – apparatuur – ijzer – opvolger – positioneren – gebied – kenmerken

We spraken al over “potloden” en “oliepastel”.

Deze licht samengeperste staafjes van soft pastel poeder zijn gemaakt van puur pigmentpoeder, gemengd in een kleibindmiddel.
Het zijn licht samengeperste staafjes poeder waarmee je intense kleurstreken kunt zetten.
Door de poederachtige textuur zijn ze zeer geschikt om te mengen.
Je kan er veel kleur opbrengen voor schilderachtige effecten.
De randen kan je gebruiken voor fijne lijnen.
De meeste kunstenaars gebruiken harde pastels of pastelpotloden voor detailwerk en voorbereidende schetsen.
Deze pastels geven levendige kleuren en rijke texturen.

pastel en aquarel

Tekenen met soft pastel

Weetjes

Woordenschat
samenpersen – perste samen – samengeperst


staafje – pigment – poeder – klei – bindmiddel – textuur – schilderachtig – effect – detail

Er zijn heel wat kinderen die in het SLAC of elders teken- en/ of schilderles volgen.

Wellicht leren ze dan ook over verschillende soorten materialen.
We spraken hier al over “potloden”.

Hieronder wat meer uitleg over “oliepastel”.

De kleuren van oliepastels meng je vooraf op een palet.
Dan kan je die op het doek aanbrengen.
Die manier van mengen, geeft één kleur.
Je kunt het gebruiken om een specifieke kleur te bekomen.

Oliepastel:
-is zacht en smeerbaar tekenmateriaal
-kan intense kleuren en vloeiende overgangen tonen
-is ideaal voor creatieve kunstprojecten (portretten, landschappen en abstracte kunst)
-kun je makkelijk mengen, schaduwen schilderen en expressieve/ levendige kunstwerken maken

Om de kleuren te mengen:
-druk zachtjes op het pastelkrijtje
-wrijf zachtjes over het oppervlak met je vinger, een zakdoekje, blenderen of wattenstaafje
Zo gaan de tinten mengen en eventuele harde plekken vervagen.

“Hier” nog andere trucjes.


Het verschil tussen Soft Pastel dat zacht poederig en droog is.
Terwijl oliepastel vet en glibberig is.


Woordenschat
mengen – mengde – gemengd
aanbrengen – bracht aan – aangebracht
wrijven – wreef – gewreven
vervagen – vervaagde – vervaagd

materialen – oliepastel – palet – doek – smeerbaar – intens – creatief – portret – landschap – abstract – schaduw – expressief – levendig – tinten – poederig – glibberig

Op maandagavond 19/1 was het noorderlicht goed zichtbaar.

Helaas op di 20/1 wellicht geen noorderlicht meer…

Met dank aan juf Esther.
Zij fotografeerde alles in Lubbeek.

ROB toont meer foto’s.

Uitleg bij het noorderlicht in Vlaams-Brabant.


Ieder jaar reizen veel mensen naar het hoge noorden.
Ze willen er het adembenemend lichtverschijnsel bewonderen.
Hoe noordelijker, hoe groter de kans dat de kleurrijke banden aan het hemelgewelf verschijnen. 

Schooltv: poollicht

“Op het noordelijk halfrond heet dat het noorderlicht. Op het zuidelijk halfrond, het zuiderlicht.
Het poollicht wordt veroorzaakt door de zon en het magnetisch veld van de aarde.
Op onze gloeiend hete zon kunnen uitbarstingen voorkomen.
De ene keer zijn die heftiger dan de andere keer.
De heftigste uitbarstingen zorgen ervoor dat er een wolk van zonnedeeltjes de ruimte wordt ingeslingerd.
Dit noemen we zonnewind.

Als zo’n zonnewind richting de aarde gaat, botsen de zonnedeeltjes met het magnetisch veld van onze planeet.

De aarde werkt namelijk als een grote magneet met een noordpool en zuidpool. De elektrisch geladen zonnedeeltjes worden langs het magnetisch veld afgebogen en door de zuid- of door de noordpool aangetrokken.

Zo stoten de zonnedeeltjes door richting aarde.
Daar worden ze afgeremd door de atmosfeer.
Onze atmosfeer bevat lucht.
Lucht bestaat uit stoffen die je nodig hebt om te kunnen leven, zoals zuurstof, om te kunnen ademen.
De elektrisch geladen zonnedeeltjes botsen met de stoffen in de atmosfeer van de aarde.
Door de botsing wordt de energie overgedragen aan de atmosfeer en ontstaat licht, in allerlei kleuren. “

Wikikids: Poollicht
Wikikids: Noorderlicht

Woordenschat
bewonderen – bewonderde – bewonderd
verschijnen – verscheen – verschenen
botsen – botste – gebotst

zichtbaar – adembenemend – lichtverschijnsel – kleurrijk – hemelgewelf – halfrond – magnetisch – uitbarstingen – heftiger – planeet – atmosfeer